TARAFLAR KONFERANSI (COP) NEDİR?

COP, İngilizce “Conference of the Parties” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede Taraflar Konferansı olarak adlandırılır. Taraflar Konferansı, 1992 yılında kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin en üst düzey karar organıdır. Sözleşmeye taraf olan tüm devletler konferansta temsil edilir.

Taraflar, her yıl düzenlenen oturumlarda Sözleşme’nin ve ilgili hukuki araçların uygulanmasını gözden geçirir. Bu oturumlarda küresel ilerleme değerlendirilir ve iklim değişikliğine karşı etkili bir yanıt için gerekli kararlar alınır. Bu yönüyle COP, iklim hedeflerinin müzakere edildiği, taahhütlerin güçlendirildiği ve ortak eylemin ilerletildiği en üst düzey çok taraflı platformdur.

KÜRESEL İKLİM YÖNETİŞİMİNDE COP’UN ROLÜ

COP’un temel işlevlerinden biri, Taraflarca sunulan ulusal bildirimleri ve sera gazı envanterlerini incelemektir. Bu bilgiler ışığında üç konu değerlendirilir:

• Ülkelerin aldığı önlemlerin etkisi
• Sözleşme’nin nihai amacına doğru kaydedilen ilerleme
• İklim hedeflerinin ve uygulamaların güçlendirilmesine duyulan ihtiyaç

Bu yapılandırılmış süreç, ülkeler arasında şeffaflığı, hesap verebilirliği ve iş birliğini güvence altına almaktadır.

COP SÜRECİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, 1992 yılında Rio de Janeiro’da düzenlenen Dünya Zirvesi’nde kabul edilmiştir. İlk Taraflar Konferansı ise 1995 yılında Berlin’de toplanmıştır.

O tarihten bu yana COP oturumları, uluslararası iklim politikasına yön veren önemli kararlara ev sahipliği yapmıştır:

• 1997, Kyoto: Kabul edilen Kyoto Protokolü ile gelişmiş ülkelere yasal olarak bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri getirilmiştir.
• 2015, Paris: Paris Anlaşması ile tüm Taraflar, küresel sıcaklık artışını 2°C’nin çok altında tutmayı ve artışı 1,5°C ile sınırlamak için çaba göstermeyi taahhüt etmiştir.
• 2021, Glasgow: Azaltım, uyum ve iklim finansmanına ilişkin taahhütler güçlendirilmiştir.
• 2022, Şarm el-Şeyh: Savunmasız ülkeler için Kayıp ve Zarar Fonu’nun oluşturulması konusunda uzlaşı sağlanmıştır.
• 2023, BAE: Enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan geçiş yapılması kabul edilmiştir.
• 2024, Bakü: Gelişmekte olan ülkelere yönelik yeni bir iklim finansmanı hedefi gündeme alınmıştır.
• 2025, Belém: Uygulamanın hızlandırılması ön plana çıkarılmıştır.

COP31'İN ÖNCELİK ALANLARI

COP31, önceki oturumlarda verilen taahhütlerin somut uygulamaya dönüşmesini hedefleyen üç ana eksende ilerlemektedir:

Emisyon Hedefleri ve Uygulama: Ülkelerin Paris Anlaşması kapsamında sundukları güçlendirilmiş Ulusal Katkıları hayata geçirmeleri amaçlanmaktadır.

İklim Finansmanı: COP29'da belirlenen yeni toplu iklim finansmanı hedefinin gelişmekte olan ülkelere ulaştırılması hedeflenmektedir.

Uyum ve Dayanıklılık: Savunmasız ülke ve toplulukların iklim risklerine karşı dayanıklılığının artırılması öngörülmektedir.

Detaylı Bilgi İçin: https://cop31.tr/tr/cop-nedir